Polska cyrylica
Język polski zapisywany cyrylicą? Mało brakowało, a nasi przodkowie z dawnego Królestwa Kongresowego z łacinką mieliby do czynienia wyłącznie czytając zachodnią prasę.
“Przykład odejmowania: mam470 rubli, a muszę zapłacić 645 rubli. Wiele mi pieniędzy brakuje?”
Po upadku Powstania Styczniowego rusyfikacja rosyjskiej części Polski przybrała rozmiary dotąd niespotykane. Odkurzono wtedy pomysł wprowadzenia w polskim szkolnictwie tzw. „polskiej cyrylicy”.
O planach wprowadzenia polskiej cyrylicy przeczytać można w artykule polskiego autora Stanisława Siess-Krzyszkowskiego, zamieszczonym w rosyjskim czasopiśmie „Pro Knigi” z 2007 r.
Dowiadujemy się z niego, że projekt ten powstał jeszcze w latach 40-tych XIX w. Zlecenie jego opracowania otrzymał profesor Głównego Instytutu Pedagogicznego – Piotr Dubrowski. Projekt gotowy był już w 1852 roku.
Pierwszy, eksperymentalny podręcznik języka polskiego zapisywanego cyrylicą pojawił się jednak dopiero w 1865 roku. Był to „Elementarz dla dzieci wiejskich”
Jak pisze Siess-Krzyszkowski, niezbyt dobrze znany jest stopień rozpowszechnienia polsko-cyrylickich podręczników na terenach zaboru rosyjskiego. Być może planowano wprowadzać je stopniowo – najpierw w guberniach graniczących bezpośrednio z ziemiami rosyjskimi, a następnie – obserwując ich recepcję – rozszerzać zasięg krzewienia cyrylicy na zachód.
Jak wiemy, polska cyrylica nie zastąpiła jednak łacińskiego zapisu języka polskiego. Być może wynikało to, paradoksalnie, z przyspieszenia przez carskie władze rusyfikacji.
Wprowadzono w końcu edukację w języku rosyjskim, w tym języku uczono nawet… języka polskiego. Prawdopodobnie zakładano, że w obliczu szybkiej i absolutnej rusyfikacji Polaków nie ma po prostu sensu przekuwać polszczyzny na cyrylicką modłę, co było przecież niebagatelnym przedsięwzięciem.
Jeżeli to artykuł polskiego autora Stanisława Siess-Krzyszkowskiego – to zwyczajne bzdety.
Nie macie o czym pisać? nie zauważacie, że polskiego już nie ma? Markety, super markety, pendrive, Skype, menadżery, (kierownicy! jak byk po Polsku), Najlepiej spożyć przed (polski termin przydatności zniknął) Tutaj POLSKIE słowa napisane cyrylicą, a teraz WSZYSTKO< i pisownia powinna być NIE po Polsku!
U nas na kurpiach,za pierwszego sowieta ,kierownikiem szkoły powszechnej zostal przysłany żyd.Uczył tylko po rusku, co dla nas było nie zrozumiałe.
W Kolnie było nakazane zebranie kierowników,była zima,nakazno jednemu ze wsi dać podwodę.
Wyznaczony z szalwarku podstawił,podwodę jednokonną.Jechał tak,aby nauczyciel nie zsiadł z sanek/mróz -25 /,gdy koń zwalniał i jechał wolno,to znowu koniowi bata ,kłus i znów wolno.Na miejscu musieli znieść nauczyciela,podwodę odesłali do domu,lekcje się skończyły i rusyfikacja też.
Jeśli już to “polska grażdanka” a nie cyrylica.
полагается, что авторы статьи перепрыгнули
w azdym jezyku czy to niemieckim, szwedzkim, norweskim sa obecnie nazwy wieli rzeczy zapozyczone z angielskiego. przeciez w polskim jezyku nazwy dotyczace zawodu rzemieslniczego jak strug, czy inne nazwy zostaly zapozyczone z niemieckiego, bo to wlasnie rzemieslnicy niemieccy mieli wplyw na rozwoj jezyka budowlanego czy to na ziemaich Polski, czy w Szwecji. Jak bylem dzieckiem na auto mowilo sie w szkole samochod, teraz moje dzieci moiwa autoi poprawiaja mnie mowiac ze samochod to stare slowo, pzrezytek i mowi sie teraz auto.
Tę sprawę powinien jak najszybciej zbadać IPN.Wskazać winnych,napiętnować,zabrać emeryturę.
a propos polskiego: u gory data jest nie po polsku – winno być – 28 grudnia…
Polacy zawsze mieli bzika na punkcie języka.Dla całego świata “tank” to pojazd bojowy-u nas “czołg”.Welcycoped-u nas “rower”-choć jest to nazwa wielkiej firmy,produkujacej automobile-w Polsce nazywane samo chodami,a powinno być samo jazdami.To są te głupawe decyzje językowe mędrców II RP.Czy samolot “sam lata?”
Teraz coś na wesoło!
Profesor Miodek miał wykład na uniwersytecie. W trakcie wykładu jeden ze studentów przerywa i pyta profesora:
- Panie profesorze czy forma “porachuje” jest poprawna?
Profesor po namyśle:
- W zasadzie tak, ale czy nie lepiej powiedzieć “już czas panowie”?
To jest zwyczajna prowokacja! Takich zamiarów nigdy nie było!To jest podżeganie do rusofobii!!!
w pewnym sensie tak, nie ciaggna go konie ani bawoly
mozna by tez zapytac czy samochod sam jezdzi
motocykl motocykluje a rower rowerzy a co z hulajnoga
a bryczka? Ta to sie dopiero bryczy.
O tym (podrecznikach polskich na wilenszczyznie cyrylica) piasala onegdaj prof. Brzezinowa;) Nic nowego!
Pozdrawiam
Ale chyba chodziło tylko o zabór rosyjski, a nie całą Polskę?
Co niektorzy koledzy z lewej strony do dzisiaj wzdychaja ze sie jednak nie udalo z ta cyrylica chociaz bylo tak blisko.
A ilu z was tak naprawdę potrafi czytać cyrylicę, hę?
Do @elli: “onegdaj” znaczy PRZEDWCZORAJ; “dawniej” to ONGIŚ.
Spoko, koko! Wcześniej czy później wrócilibyśmy do alfabetu łacińskiego. 900 lat przyzwyczajeń i tradycji zrobiłoby swoje. Starych drzew nie da się niestety przesadzić.
A propos, od kiedy cyrylica jest lub była polska???
Ponieważ każdy kij ma dwa końce,mam inny pomysł:
zapytać Polonię rosyjską o zadanie,czy to by nie był głupi pomysł uczyć polskiego zapisem rosyjskim tych, którzy nigdy nie pisali alfabetem łacińskim?
Może to by była także jedna z dróg dotarcia z polskością do pewnych kręgów Polonii?Ja nie żartuję Jestem filologiem
i już dziś widzę,że młode pokolenie w Polsce często traktuje już język rosyjski jako egzotyczny i nieznany.A tak niewiele minęło od 1989.W skali narodu.Jednak pewne warstwy w Polsce rozumiały kiedyś język rosyjski np.z racji tanich książek naukowych w tym języku.Bez prymitywnej indoktrynacji zresztą można wtedy było zdobyć nie najgorszą wiedzę w pewnych dziedzinach technicznych na ówczesnym etapie pre-komputerowym.
Więc logicznie, kto wie,czy prości ludzie gdzieś w Azji centralnej lub na Syberii po rosyjskiej szkole podstawowej nie przyswajaliby polskiej literatury w wersji grażdankowej porewolucyjnej łatwiej,niż w wersji łacińskiej?
Widzę obecną latynizację języka rosyjskiego
alfabetem angielskim i się mocno dziwię.Dla kogo to jest?Gdzie jest tam zapisana rosyjska wymowa?
chcieli zrusyfikowc polski i nie udalo sie . Niestety na ukrainie rusyfikacja sie powiodla – uktrainski zapisuje sie cyrylica , jedynie “i” maja łacinskie i kilka innych znakow odrebnych niz w rosyjskiej cyrylicy .
Te zacofane Polaki nie chciały ruskiej nowoczesnosci, pewnie głupie katole.
Польский-кириллицей? О_о Нет уж=) Пишите латиницей- для польского это красивее=) Piekny macie jezyk, ja nawet troche zazdroszcze. Pozdrowienie z Rosji!
hm, widzę tu takich którzy chętnie skoczyli by do szopa na kornerze żeby skaszować czeka i kupić orindżusa…
moim zdaniem słowo “samochód” jest ok. znaczeniowo odpowiada słowu “automobil”. na szczęście nie jest bezpośrednio przetłumaczone, bo nie chciałbym jeździć samoruchem…
po to w języku są zasady słowotwórcze żeby je stosować i język rozwijać. same zapożyczenia mogą tylko język “zaśmiecić”.
Stanisława Siess-Krzyszkowski zawsze podzgal do rusofobii. Jakis zakompleksiony z niego gosc i idiota. Malo wie, a duzo pisze na podstawie domyslow.
ze wzgledu na rozsadek
rusofobia nigdy nie jest za duza
Totalna bzdura -Powstania Kościuszkowskie ,Listopadowe,Styczniowe odpowiedzią na polską cyrylicę.Obecnie w Polsce mieszkają( palacy),którzy zachwycają się komuną i chętnie wróciliby do ruskiej Polski.
ja zwowu zaczalem uczyc sie rosyjskiego sam dla siebie, niemiecki i angielski juz znam, znaj jezyk swoich wrogow!!!
Do Jacka-filologa. Bardzo ciekawy głos. Zapewne są też ludzie którzy chętnie poznaliby choć trochę języka polskiego, dla których łaciński zapis jest dodatkową barierą. Zainspirowany artykułem i pańską wypowiedzią zrobiłem dzisiaj skrypt, który “tłumaczy” moje teksty na cyrylicę. Jestem poetą (amatorsko) i programistą (zawodowo). Pozdrowienia.
Я сѭ урођилэм в пољскей (и пољскоѩжычнэй, ба! навэт русофобичнэй) рођине, але на цо ђењ ужывам цырылицы под пољски, мэго аўторства. И мушѫ вам повеђећ. же то ест дужо экономичнейше и латвейше, ниж ехане лацинкѫ. Шкода, же не впорвадили, ой шкода.
PS: Виѕѧ запѧды пурыстычнэ :D
Aha i jeszcze coś: Ktoś tam powiedział, że Polacy raczej by nie odrzucili pisania łacinką, z powodu 900-letnich tradycyj. To mnie na prawdę rozbawiło. Możecie mi wierzyć. Polska łacinka jest używana na szeroką skalę od XIV wieku. A dokładniej rzecz biorąc “szerzej używana” :D A na monetach pana Bolka Chrobrego były napisy w cyrylicy. Już czekam na następne ataki rusofobów.